In 1598 slaagden Cornelis de Houtman en Gerrit van Beuningen er als eersten in om met een Nederlandse handelsvloot Azië te bereiken. Tot op dat moment was de handel in oosterse specerijen, porselein en textiel in handen geweest van Portugese handelaren. De schaarste op de Europese specerijenmarkt en het handelsembargo (1585) van de Spaanse koning (Spanje en Portugal vielen vanaf 1580 onder één kroon) tegen Nederlandse schepen, hadden de Nederlanders aangezet zelf de vaart op Azië ter hand te nemen. Aanvankelijk was geprobeerd om via de Noord te varen. Op die manier konden confrontaties met vijandelijke schepen worden vermeden. De bekendste poging was die van Willem Barendtsz. en Jacob van Heemskerck (1596-1597) welke eindigde met de overwintering op Nova Zembla. Uiteindelijk kozen de Nederlanders toch voor de zuidelijke route rond Kaap de Goede Hoop. De kennis over deze vaarroute was bekend door de reisbeschrijving van Jan Huygen van Linschoten, die zelf op Portugese schepen dienst had gedaan.
De Nederlandse handelsvloten waren zeer succesvol, vooral de tweede vloot onder bevel van Jacob van Neck die in 1599 terug keerde met vier rijk beladen schepen. Tot 1602 werden vijftien vloten uitgezonden met in totaal 65 schepen. Vijftig schepen keerden veilig terug in de Republiek. In meerdere Hollandse en Zeeuwse steden werden Oost-Indische handelscompagnieën opgericht, die elkaar vurig beconcurreerden. Ook in Delft werden in 1601 voorbereidingen getroffen voor een reis naar de Oost. Maar voor het zover kwam zorgde landsadvocaat Johan van Oldenbarnevelt in 1602 voor het samengaan van alle bestaande compagnieën in één Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). De VOC kreeg het monopolie op de handel ten oosten van Kaap de Goede Hoop. De VOC had daarnaast het recht om uit naam van de Staten-Generaal oorlog te voeren en verdragen te sluiten. Alle steden die een Oost-Indische Compagnie met bewindhebbers (directeuren) hadden, kregen een Kamer (afdeling): Amsterdam, Middelburg (Zeeland), Delft, Rotterdam, Hoorn en Enkhuizen.
